سلطان محمد مطربي سمرقندي

607

تذكرة الشعراء ( فارسي )

نقطهء دوم در ذكر فضلايى كه مؤلف ايشان را ديده ، ملازمت ننموده [ است ] . [ « 248 » ] [ صابرى تاشكندى ] [ متوفى 1006 ق / 1597 م ] صابرى ، تخلّص جناب فقاهت‌مآب ، ملا صابرى مفتى است . مشار اليه تولّد در ولايت تاشكند نموده ، مدتى مديد طريق تحصيل را پيموده ، اوقات شريف را به هدايت اللّه صرف علم فقه نموده ، در زمان مختصر در وقايهء فصول و ابواب آن سعى بليغ ، به جاى آورده ، فقيه وجيه گرديده بود . مدتى در ولايت تاشكند ، به منصب فتوا معزّز بوده ، به انصاف عمل مىنموده ، بعد از حوادث ولايت مذكور ، به سمرقند آمده ، به همان امر منصوب بود . با وجود فقاهت ، طبع بلند و دلپسند داشت و اشعار بىنظير مىگفت . طبعش در همهء اصناف شعر ، دقت مىكرد و از علم عروض و قوافى و معمّا و انشاء و تواريخ و گفتن مصنوع و از بعضى صنايع مشكلهء شعرى نيز ، وقوف داشت . نزد جمهور فضلا مقرّر است كه هيچ صنعتى از صنايع ، مشكل‌تر از مقلوب مستوى نيست ، جناب

--> ( 248 ) . صابرى تاشكندى ، از دانشمندان و فقيهان زمان خود بود و بر احكام فقيهان ديگر ، ذيل نوشته و در زمان درويش خان ، در تاشكند با مولانا چلمه ، درافتاد و او را هجو كرد و پس از آن از تاشكند ، به سمرقند رفت و به سمت مفتى آن ديار منصوب گرديد . از تاريخ تولد و زندگى و آثار و تاليفات وى ، اطلاعى در دست نيست . وى اقسام مختلف شعر ، از آن جمله غزل را نيكو مىسروده است : تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 592 ؛ تذكرهء روز روشن ، ص 372 ؛ رياض الشعراء والهء داغستانى ، برگ 209 ؛ الذريعه ، 9 / 2 / 574 .